Duy nhất trong lịch sử dân tộc những năm 1954 - 1975, khi đất nước bị chia cắt, nước ta xuất hiện  hệ thống trường học sinh miền Nam trên đất Bắc và tồn tại trong suốt thời kỳ chiến tranh. Cũng chưa từng có trong lịch sử giáo dục thời chiến xuất hiện mô hình ươm trồng những " hạt giống quý báu vào bậc nhất" trong loại hình trường  nội trú đặc biệt ấy. Nhưng điều đó không phải là " hiện tượng" gì đột ngột, hay " biến cố" gì bất ngờ, tất cả đều là sự tất yếu của hoàn cảnh lịch sử và những người có niềm tin đặc biệt vào sự nghiệp thống nhất đất nước ở Việt Nam lúc ấy đã tạo ra và hoàn thành nhiệm vụ lịch sử ấy một cách đặc biệt. 

Tuy đã có khá nhiều sách, truyện về học sinh miền Nam và trường học đặc biệt thời ấy, nhưng khi có chuyên khảo lịch sử này, tôi vẫn thấy tiếc cho mấy chục năm sau chiến tranh, các trường học sinh miền Nam đã đóng cửa hết vì hoàn thành nhiệm vụ rồi, các học sinh miền Nam ngày ấy đã rất nhiều người hoàn thành vẻ vang nhiệm vụ đời người rồi, giờ mới xuất hiện cuốn sách của người nghiên cứu. Sách không dày trang nhưng bố cục chặt chẽ, không nhiều vấn đề mới lạ nhưng ngồn ngộn tư liệu quý. -Tác giả-